Platform over installatietechniek, hvac, sanitair en elektriciteit
Projecten

Het beste bewijs dat renoveren loont

Het concept van duurzame stadsvernieuwing wint aan populariteit. Ook in Brussel valt de keuze steeds vaker op renoveren in plaats van afbreken.

Manhattan Brussels 40 kopiëren
Door de drie extra verdiepingen ietwat terug te trekken, kon er een spectaculair dakterras ingericht worden.

Tekst | Els Jonckheere

Beeld | BESIX – Philippe Piraux

31 mei 2021 Leestijd 7 minuten

Deel dit artikel

Het Manhattan-project bewijst eens te meer dat het resultaat niet moet onderdoen voor nieuwbouw. Integendeel: de iconische toren in de Noordwijk werd visueel in ere hersteld en is met een ‘BREEAM Excellent’-certificaat eveneens een toonbeeld van duurzaamheid.

Met de combinatie van kantoorruimte, winkels en horeca is de Manhattan-toren zijn tijd altijd al vooruit geweest. “Na 45 jaar van bruisende activiteit was het gebouw toe aan een update”, vertelt Eva Heirbaut, technical office manager bij BESIX, dat voor de gelegenheid een THV vormde met Ondernemingen Louis De Waele. “Afbraak en nieuwbouw waren voor eigenaar Victory geen optie. Deze gerenommeerde Britse ontwikkelaar zweert immers bij een duurzame aanpak, waarbij behoud en hergebruik centraal staan. Een logische keuze, aangezien stedelijke regeneratie minder energie en materialen vergt. Desondanks was dat in het geval van Manhattan niet het gemakkelijkste pad om te bewandelen.”

Voer voor specialisten

Vooral de ligging bracht de nodige uit­dagingen met zich mee. De toren maakt immers deel uit van een drieluik: hij wordt aan weerszijden ­geflankeerd door een hotel, waarvan één tijdens de werken operationeel moest blijven. Ook de Vlerick Business School, de Delhaize-winkel en de horecazaken op het gelijkvloers werden niet ­gesloten. Bovendien bevindt de toren zich in het hartje van de ­Brusselse Noordwijk. Waldo ­Vanhetenrijk, operations ­manager bij BESIX: “Van meet af aan was duidelijk dat dit project enkel tot een goed einde zou kunnen worden gebracht door echte reno­vatiespecialisten, die bovendien de nodige ervaring moesten hebben om dit soort complexe werken te realiseren in de dichte stedelijke omgeving van Brussel. Vandaar dat wij onze kandidatuur naar voren schoven: het ­Manhattan-project leek ons een ideale manier om onze kennis en expertise te demonstreren en te bewijzen dat duurzame ­renovatie in stadskernen wel degelijk een toe­gevoegde waarde biedt.”

Met chirurgische precisie

Manhattan werd gestript tot op de bestaande beton- en staalstructuur, een fase waarin de uitgebreide kennis van BESIX goed van pas kwam. “Om de veiligheid van alle passanten en aan­wezigen te waarborgen, moest dat ­strippen met extreme omzichtigheid gebeuren”, vertelt Eva Heirbaut. “Omdat de drie gebouwen ­meerdere technische systemen deelden, viel het ­project te vergelijken met een openhart- operatie. B­ovendien ontdekten we veel meer asbest dan voorzien en bleek het as-builtdossier incorrect en onvolledig te zijn, wat heel wat tijdverlies en vertragingen met zich meebracht.”

Drie extra niveaus

De gevel werd volledig gedemonteerd, net als alle binnenwanden en technische installaties. Ver­volgens stuntte de THV door drie extra ver­diepingen toe te voegen. Een uitbreiding waarmee de Manhattan- toren opnieuw zijn plaats in de Brusselse skyline opeist. Met zijn 102 meter is het kantorencomplex nu immers aanzienlijk hoger dan de aanpalende hotels. “We maakten gebruik van een staalstructuur met betonnen vloeren”, ­aldus Eva Heirbaut. “Het geheel is afgewerkt met een glasgevel, die een visuele brug met de onderliggende wintertuinen slaat. Door deze volumes ietwat terug te trekken, ontstond er bovendien ruimte voor een dakterras met een ongelooflijk mooi uitzicht over de hoofdstad.”

Extra volume aan zijkant

Eveneens spectaculair is dat het gebouw is ‘uitgerokken’: het oorspronkelijke rechthoekige vloerplan werd op alle verdiepingen verlengd aan de langste zijde. Om dit mogelijk te maken, is als het ware een stalen geraamte ‘voor’ het bestaande gebouw opgetrokken. “De onderlinge verbinding zorgde wederom voor een technisch hoogstandje”, verduidelijkt Eva Heirbaut. “Ook de architectuur verrast door de verbreding van de vloeren met een driehoekige uitkraging ­boven de wintertuin op de zeventiende ver­dieping. Deze wordt geleidelijk aan groter naar boven toe, tot aan het dakterras op de 28ste verdieping. Op die manier ontstaat een visueel effect dat dynamiek en toekomstgerichtheid uitstraalt. De winter­tuinen werden gecreëerd door de ­vloeren uit te breken, waardoor er één grote open ­binnenruimte vrijkwam.” 

Resultaat met meerwaarde

De sokkel met de eerste drie verdiepingen kreeg eveneens een mooie opknapbeurt. De oude gevel is verwijderd en opnieuw bekleed met ­marmer. Boven op de Vlerick Business School zijn een vierde en vijfde verdieping gebouwd, die ook met marmer bekleed zijn. “Voorts hebben we alle installaties ontkoppeld van de systemen die in de hotels worden gebruikt”, vertelt Eva Heirbaut. “Dat was een serieuze puzzel om te ontrafelen. Daarna moesten we natuurlijk alle technieken vanaf de grote machines in de ondergrondse verdiepingen doortrekken naar de toren. Alles liep via de sokkel, die de hele tijd operationeel bleef! Ondanks de vele uitdagingen, is de metamorfose van de Manhattan-toren indrukwekkend te noemen. We moesten al onze creativiteit en innovatievermogen aanwenden om de opdracht te volbrengen. Niettemin hebben we nog maar eens aangetoond dat renovaties met esthetische, functionele en energetische meerwaarde geen utopie zijn!”   

Nieuwsbrief

Meld u aan om nieuws & updates te ontvangen.

louwers mediagroep
  • GWW-BE

    Grond/Weg/Waterbouw

    Platform over infrastructuur, ruimtelijke inrichting, civiele- en openbare werken

    Naar website
  • IA

    Industrial Automation

    Platform over productie- en procesautomatisering

    Naar website
  • IB

    Interieurbouw & Schrijnwerk

    Platform voor de interieurbouwbranche

    Naar website
  • LP

    Lumenpro

    Platform over licht en verlichting

    Naar website
  • MTV

    Metaalvak

    Platform voor de metaalverwerkende industrie

    Naar website
  • Recyclepro

    Recyclepro

    Platform over de gehele recyclingstroom

    Naar website
  • CLW

    Construire la Wallonie

    Plateforme pour le bâtiment, génie civil et infrastructures

    Naar website
  • Greenpro

    Greenpro

    Platform voor de tuin- en groenprofessional

    Naar website
  • KB

    Keukenbouw

    Platform over design en techniek in de keukenbranche

    Naar website
  • Bouwmat

    Bouwmat

    Platform over bouwmaterieel & bouwmachines

    Naar website
  • BAVL

    Bouwen aan Vlaanderen

    Platform voor de bouw

    Naar website
0%

Wij gebruiken cookies. Daarmee analyseren we het gebruik van de website en verbeteren we het gebruiksgemak.

Details