Tagarchief: Klimaat

Gezond binnenklimaat voor residentie Clarenhof

Clarenhof-Nieuwpoort-7-kopiëren
Lees het gehele artikel

In hartje Nieuwpoort treffen we het oude klooster aan van de orde van Clarissen. Het historische complex werd grondig onder handen genomen en biedt vandaag onderdak aan maar liefst 110 assistentiewoningen. SheCi.be architecten en studiebureau Schoonackers namen het ontwerp voor hun rekening. Historische elementen in combinatie met hedendaagse installatietechnieken typeren de architectuur. Zo kozen ze voor warmtepompen, PV-panelen en het energiezuinige ventilatiesysteem DUCO Focus System.

De beperkingen in plaats en ruimte, geen complex luchtkanaal en de compactheid van het toestel vormden een perfecte match.’

In residentie Clarenhof genieten 65-plussers van de rust. Het voormalige slotklooster van de Clarissen ligt in hartje Nieuwpoort en vormt een symbiose tussen oud en nieuw. “De karaktervolle gevel aan de straatzijde bleef volledig behouden”, vertellen Cindy Taelman en Sebastiaan Van Damme van architectenbureau SheCi.be. “De woningen rondom de binnentuin daarentegen zijn volledig nieuw. We hebben aandacht voor openheid in de omsloten binnenruimte, maar behouden het gesloten karakter. Het klooster als typologie wordt zo geaccentueerd. Historische elementen werden in het geheel opgenomen, zoals de oorspronkelijke toren van de kapel.” Binnenin deze moderne woningen werden verschillende energiezuinige technieken aangehaald die bovendien bijdragen aan een comfortabel binnenklimaat.

Binnen de assistentiewoningen werd gekozen voor een ventilatiesysteem DUCO Focus System, een vraaggestuurd C-systeem.

Energiezuinige technieken

Binnenin de woningen zijn energiezuinige gasverwarmingen geïnstalleerd. Deze werden aangevuld met warmtepompen. Ook PV-panelen zijn aanwezig op de woning. “Het ontwerp houdt de middenweg tussen energiezuinige en betaalbare technieken om te voldoen aan de EPB-eisen”, gaat Sebastiaan verder. “Ook een duurzaam ventilatiesysteem met slimme vraagsturing hoort hierbij”. Omwille van beperkingen in hoogte en ruimte, werd geopteerd voor een compacte en efficiënte oplossing. Het DUCO Focus System met de ventilatiebox DucoBox Focus en met DucoTop 60 ZR toevoerroosters biedt soelaas.

Compacte en efficiënte ventilatie voor een maximaal wooncomfort

Binnen de assistentiewoningen werd gekozen voor een ventilatiesysteem DUCO Focus System, een vraaggestuurd C-systeem. Verse binnenlucht wordt hierbij toegevoerd via DucoTop 60 ventilatieroosters in de slaap- en leefruimtes. De DucoBox Focus voert dan weer vervuilde lucht af. Bovendien zijn de interne regelkleppen in de DucoBox Focus voor­geprogrammeerd, waar­door automatische lucht­afvoer wordt voor­zien in de keuken, toilet en badkamer op basis van lucht­vochtigheid. “Wij verkozen het hoog­waardige systeem C omwille van de installatie­vriendelijkheid. De combinatie kost­prijs, energie­zuinigheid en de goede score in het E-peil waren een doorslaggevende factor”, concludeert Jurgen Schoonackers van studiebureau Schoonackers. “De beperkingen in plaats en ruimte, geen complex luchtkanaal en de compactheid van het toestel vormden dan ook een perfecte match.”  ❚

DUCO op Install Day

Ontdek DUCO’s totaaloplossingen tijdens Install Day op stand 118. Tijdens de beurs toont de ventilatie­specia­list slimme op­lossingen voor een hoog­waardig residen­tieel ventilatie­systeem voor systeem C en D. Van ventilatie­roosters, over ventilatie­boxen, ventielen tot lucht­kanalen. DUCO als one-stop-shop voor een gezond, comfortabel en energiezuinig binnen­klimaat.

Optimaal klimaat én hoog comfort dankzij comfortmodules

HOEK-MET-SOFA
Lees het gehele artikel

Er zijn vele redenen om water te kiezen als koel- of verwarmingsmedium in een klimaatsysteem. Water kan ongeveer 3500 keer meer energie vervoeren dan hetzelfde luchtvolume en zorgt op deze manier voor een efficiënter systeem dat waardevolle ruimte bespaart. Naast het ­aanleveren van voldoende verse lucht vereist een goed binnenklimaat ook de juiste temperatuur, een laag geluidsniveau én een lage luchtsnelheid in de leefruimte. Met Swegon comfortmodules is het eenvoudig om aan deze eisen te voldoen.

De comfortmodules van Swegon zijn een­voudig te onderhouden aangezien er geen condens­afvoer, geen ventilatoren of filters in het toestel aanwezig zijn. Bij PARASOL ZENITH kunt u zelfs kiezen voor een verwijderbare batterij die het reinigen van de boven­kant aan de batterij vergemakkelijkt en een ophang­­beugel om de installatie te vereen­voudigen. Ze zijn voorzien van bepaalde aanpassings­mogelijkheden, waardoor deze units flexibel zijn voor een wijziging in toekomstige behoeften van het gebouw.

De WISE PARASOL ZENITH is beschikbaar in verschillende bouwgrootten en biedt optionele luchtaansluitingen aan korte of lange zijden voor nog meer flexibiliteit.

Compactere LBK’s en koelmachines

Door toepassing van dit type unit kan vaak een kleinere luchtgroep geselecteerd worden, omdat het luchtdebiet niet op dezelfde manier hoeft opgevoerd te worden als bij een klassiek luchtklimaatsysteem. Het grootste deel van de temperatuurvraag kan via de waterzijde worden behandeld, terwijl de luchtzijde zorgt voor een goede luchtkwaliteit. Op deze manier kan de luchttemperatuur relatief hoog worden gehouden, wat ook betekent dat de grootte van de verwarmingsbron of koelmachine kan worden verkleind.

Energiezuinige keuze & minder risico op condensatie

Met een intelligent ontworpen watervoerend systeem is het mogelijk om op een energiezuinige manier gebruik te maken van de behoeften in verschillende zones. Gebruik bijvoorbeeld de retourtemperatuur van de zuid/zuidwest zone van een kantoorgebouw als aanvoerwater naar het noordelijk deel van het gebouw. Een ander manier om tot 15 % energieverbruik te besparen, is door de temperatuur van het inlaatwater te optimaliseren. Hierdoor wordt ook het risico op condensatie verminderd. Bij een hoge lucht­vochtigheid is het risico op condensatie groot. Normaal wordt de watertoevoer afgesloten bij het naderen van het dauwpunt. Als de toevoer­temperatuur van het water wordt verhoogd, kan condensatie worden vermeden en kan de watertoevoer gegarandeerd blijven en de ruimte kan nog steeds gekoeld worden. Zo blijft de ruimtetemperatuur laag – zowel energiezuinig als met het oog op comfort.

Verhoogd comfort

Een geoptimaliseerde watertemperatuur – zowel tijdens koelen als verwarmen – verkleint de delta T en maakt de menging tussen de kamer- en toevoerlucht efficiënter. Dit betekent geen koude tocht of hoge luchtsnelheid in de werkzone, wat het comfort aanzienlijk verhoogt. Door het comfort te verhogen, nemen de prestaties van de mensen in het gebouw toe, aangezien comfort en prestaties sterk met elkaar verbonden zijn.

PARASOL CLASSIC & PARASOL ZENITH : een comfortmodule voor elke behoefte

Deze comfortmodule onderscheidt zich van een klimaat­balk door vier in plaats van twee uitblaasrichtingen. De PARASOL productfamilie biedt comfort­modules die geoptimaliseerd zijn om snel de pulsielucht met de ruimtelucht te mengen, wat zorgt voor een hoger comfort in de ruimte. PARASOL ZENITH is de nieuwste toevoeging in het gamma en werd ontwikkeld om grote variaties in lucht­debiet als in koel- en verwarmings­belasting te behandelen. Met zijn lage gewicht, compacte afmetingen en optionele lucht­aansluitingen aan korte of lange zijden is deze ook eenvoudig te installeren. De PARASOL ZENITH kan in het WISE vraag­gestuurd klimaatsysteem geïntegreerd worden en is beschikbaar met een breed gamma aan accessoires, van aansluitkits voor lucht/water, ventielen en aandrijvingen tot regelmodules, inregelkleppen enz… Meer info : www.swegon.be

Whitepaper belicht alternatieve oplossing tegen oververhitting: balansventilatie

hitte
Lees het gehele artikel

De regenachtige zomer van 2021 was de uitzondering op de regel: het is steeds meer puffen en zweten tijdens de zomermaanden. Het probleem van oververhitting in woningen en gebouwen is zo alleen maar nijpender geworden. Hoog tijd voor Zehnder, gespecialiseerd in oplossingen voor een perfect binnenklimaat, om een whitepaper aan het onderwerp te wijden. In dit artikel vatten we de belangrijkste conclusies uit de tekst samen.

Het is tegenwoordig makkelijker om je huis warm te houden in de winter, dan koel in de zomer. In de zomers die volgen kan het niet alleen telkens heter worden, maar ook langer heet blijven. Het besef groeit dat dit binnenshuis oncomfortabel en zelfs ongezond is. Ons binnenklimaat wordt bedreigd. Grote glasoppervlakten, serres of veranda’s op het zuiden of westen van de woning veranderen leefruimtes in broeikassen die soms nauwelijks meer toegankelijk zijn vanwege de hitte. Steeds vaker zal de installateur om hulp gevraagd worden bij het leefbaar houden van de ruimten in die bijna-tropische zomermaanden.

Het regende warmterecords tijdens eerste hittegolf 2019.

Urban Heat Island effect

De grootste boosdoener is de klimaat­problematiek. In de zomer van 2019 was het warmte­record 41,7 graden in Begijnendijk. Daarmee is het warmterecord uit 1947 gebroken. In stedelijke gebieden blijkt het Urban Heat Island effect een temperatuurverhoging tot wel 8 graden te veroorzaken. Steen, beton en asfalt van de stad absorberen overdag veel zonnewarmte, terwijl er ’s nachts nauwelijks afkoeling kan plaats vinden via verdamping van vocht uit de bodem, uit vijvers en ander oppervlaktewater. In het ideale geval is er al tijdens het ontwerp en bij de realisatie van de woning nagedacht over het beperken van oververhitting. Denk aan de oriëntatie van de woning op de zon, aanplant van bomen, bouw van dakoverstekken en zonwering (bouwkundig, natuurlijk of met lamellen), minder glas in de pui of zomernachtventilatie (bouwkundig). Maar wat is er nu nog mogelijk in de bestaande bouw? Een raam open zetten is de oudste en bekendste remedie om met koele nachtlucht te ventileren. Maar als er geen zuchtje wind staat krijg je totaal geen afkoeling door het open raam, ook niet als je er twee tegen elkaar open zet. Er is namelijk luchtstroming nodig.

De werking van balansventilatie tijdens de verschillende seizoenen.

En dan zijn er natuurlijk nog airco’s: Vorig jaar zijn er alleen al in België zo’n 100.000 nieuwe airco’s geplaatst. In de EU zijn ongeveer 38 miljoen airco’s operationeel met een verwachte jaarlijkse groei van 4 procent tot in 2030. Airconditioning elimineert wel veel nadelen van het open raam, maar veroorzaakt zelf weer nieuwe nadelen. Vele airco’s zijn energieverslindend en kostbaar. Bovendien ververst een airco niet de binnenlucht, omdat er slechts binnenlucht wordt gecirculeerd. En er zijn ook de gezondheidsaspecten. De droge lucht veroorzaakt al snel ongemak van droge ogen en huid en andere irritaties. ❯ Het veel gezondere alternatief voor airco, zo stelt Zehnder in de whitepaper, is balansventilatie. Dit luchtverversingssysteem voert verse lucht van buiten aan, filtert deze en brengt deze op de juiste temperatuur en vochtigheid voor gebruik in de woning. De hoeveelheden actief aangevoerde verse buitenlucht en actief afgevoerde gebruikte binnenlucht zijn precies even groot, in balans dus.

Het Urban Heat Island effect.

Koele temperatuur langer vasthouden

Het systeem bestaat uit twee ventilatoren, een aantal luchtkanalen en een warmtewisselaar die warmte terug wint uit de gewenste luchtstroom. Zo ontstaat in alle ruimtes een gezond en comfortabel binnenklimaat met een aangename temperatuur, eventueel met hulp van een geringe inspanning uit een centraal verwarmings- en/of koelingssysteem. Hierbij helpen luchtfilters ongezonde deeltjes buiten te houden. In een warme zomer brengt de warmtewisselaar de relatieve koelte uit de binnenlucht wordt overgebracht op de warmere, binnengehaalde buitenlucht. Zo houdt de woning dus de koelere binnentemperatuur langer vast. Tijdens koele winters zorgt de balansventilatie gaat er net minder warmte uit de woning verloren, omdat de verse buitenlucht de kostbare warmte van de uitgaande lucht uit de woning overneemt. En in de herfst en het voorjaar is de hoofdtaak van de balansventilatie het verversen van de binnenlucht en filteren van de buitenlucht. “Balansventilatie is een kostenpost in de bouw­fase, maar een opbrengstenfactor tijdens het beheer. Het verhoogt het wooncomfort en de gezondheid en dus de ‘bewoonbaarheid’ van de woning doordat het oververhitting helpt tegen te gaan en energieverspilling vermindert. Bij renovatie is dit hetzelfde. Verder blijkt steeds duidelijker dat balansventilatie voordelen heeft in vergelijking met alternatieven als ramen open­zetten en airco. Als bij renovatie of nieuwbouw aanvullende mogelijkheden als verkleining van glasoppervlaktes in de gevel, de juiste oriëntatie op de zon, dakoverstekken en dergelijke meegenomen worden, neemt het rendement van balansventilatie verder toe”, concludeert Zehnder.   

Grote glasoppervlakten, serres of veranda’s op het zuiden of westen van de woning veranderen leefruimtes in broeikassen die soms nauwelijks meer toegankelijk zijn vanwege de hitte.

Radson wordt Radson

naamloos-1-kopieren
Lees het gehele artikel

Radson slaat een nieuwe, sterke weg in om nog beter te kunnen inspelen op de behoeften van haar klanten. De wereld wordt geconfronteerd met nieuwe uitdagingen als gevolg van een veranderend klimaat, schaarse natuurlijke rijkdommen en een groeiende bevolking. Om aan deze eisen te voldoen is de strategie gebaseerd op duurzame en innovatieve oplossingen voor klimaatcomfort binnenshuis. Verwarmings- en koelsystemen zijn immers essentieel voor een beter leven. Radson creëert hierbij een passend nieuw visueel verhaal, met een opvallend nieuw merklogo dat haar expertise in verwarming en koeling weerspiegelt.

De belofte van Radson aan de markt is ‘Comfort delivered’ door een uniek en compleet totaalaanbod aan te bieden die de prestatie van verwarmings- en koelingssystemen optimaliseren. Radson biedt een onvergelijkbare reeks producten en oplossingen aan, gebaseerd op vier focusgebieden.

  • Verhoogde efficiëntie door het optimaliseren van energie-efficiëntie oplossingen, zonder in te boeten aan klimaatcomfort binnenshuis.
  • Betere integratie door oplossingen te integreren in innovatieve systemen om de prestaties naar een hoger niveau te tillen. Radson doet dit door totaaloplossingen aan te bieden in plaats van aparte, losse componenten. Zo biedt ze een binnenklimaatcomfort dat rekening houdt met meerdere aspecten van prestatieoptimalisatie.
  • Slimmer werken door voorschrijvers, groothandelaars en installateurs te ondersteunen met een breed scala aan voordelen & planningsprocessen om elke dag gemakkelijker te maken. Zo kunnen ze hun efficiëntie verhogen, betere oplossingen aanbieden en zich richten op een betere klantenservice.
  • Kleinere voetafdruk door het gebruik van hulpbronnen, zoals energie en water, te beperken en de impact van productieprocessen op onze planeet te verminderen. Daarnaast investeert Radson in duurzame kwaliteit en innovatie, waarbij rekening wordt gehouden met de volledige levenscyclus van de producten.

Meer duurzame verwarmings- en koelingsoplossingen zullen een sleutelrol spelen om een aantal van de uitdagingen waar de wereld voor staat aan te gaan. Uit de huidige prognoses blijkt bijvoorbeeld dat de wereldbevolking in de komende 30 jaar zal groeien tot bijna 10 miljard mensen waarbij bijna 70% van hen in steden zal wonen. Dat onderstreept precies hoe belangrijk duurzame oplossingen voor een optimaal binnenklimaatcomfort zijn. Radson vormt hierin de ideale partner om duurzame oplossingen voor klimaatcomfort binnenshuis te realiseren, zowel voor renovaties als voor nieuwe commerciële gebouwen of privéwoningen.

Alles overziend zal de strategie helpen om de energie-efficiëntie in grote en kleine gebouwen te verhogen en de klanten gemoedsrust te bieden. Als het gaat om verwarming en koeling, kunnen ze immers vertrouwen op Radson als hun vertrouwde partner in geïntegreerde, duurzame oplossingen voor klimaatcomfort binnenshuis.

Let’s create the great indoors!

Belangrijkste feiten:

  • RADSON maakt deel uit van de Purmo Group
  • 3300 professionals wereldwijd
  • 50 locaties in 26 landen

De Pen | Een baanbrekende studie in het gebruik van hernieuwbaar gas

steven-van-caeckenberghe-gas.be_dsc2563marco-mertens
Lees het gehele artikel

De Europese Unie (EU) heeft haar doelstellingen in de strijd tegen de klimaatopwarming opgebouwd rond drie pijlers: het aandeel hernieuwbare energie in het eindverbruik, minder uitstoot van broeikasgassen en een efficiënt gebruik van energie. Elke lidstaat moet dus een duidelijke strategie uitstippelen om aan de Europese klimaatverbintenissen te voldoen. Hernieuwbaar gas, en met name biomethaan, heeft een aanzienlijk bijdragepotentieel dat een invloed kan hebben op de eerste twee pijlers. De balans opmaken van de ontwikkeling ervan in België en het potentieel ervan evalueren is een essentiële stap in de uitwerking van een nationale strategie.

De beleidskoers die in de komende maanden en jaren wordt gekozen, zal van uiterst groot belang zijn, omdat zij bepalend zal zijn voor het welslagen van de uitdaging van de energietransitie en de plaats die groen gas in ons land krijgt. Een toenemend aantal Europese landen volgt de koers van Duitsland, Zweden en Frankrijk die al eerder het belang van hernieuwbaar gas hebben ingezien. Dat België mee op de kar springt is essentieel. 

Heeft ons land een voldoende groot potentieel om biomethaan een rol van betekenis te laten spelen in het alternatieve energielandschap van de toekomst? De studie van Gas.be heeft drie verdiensten. Enerzijds krijgen we volledige en actuele informatie over het bestaande potentieel in België, anderzijds wordt het debat rond de talrijke perspectieven van valorisatie van biomethaan gevoed en tot slot geeft de studie aan alle betrokken partijen – de biogas-, de landbouw-, de gassector en de politieke wereld – een basis voor het uitwerken van strategieën waarin biomethaan mee gebruikt wordt om de klimaatdoelstellingen te bereiken. 

De studie beantwoordt de volgende vragen:

 • Wat is het potentieel voor biomethaan in België?

 • Waar bevinden zich de beschikbare grondstoffen?

 • Wat zou de bijdrage van bijvoorbeeld waterstofgas kunnen zijn aan de doelstellingen van het Nationaal Energie- 

en Klimaatplan (NEKP)?

 • Hoeveel van deze ontginning zou kunnen worden gevaloriseerd in biomethaan en geïnjecteerd in de 

bestaande aardgasnetten?

 • Wat zijn de kosten van dit gas en wat zijn de extra voordelen van het gebruik ervan als energie?

 • Hoe staat het met de ontwikkeling van de sector in België en in Europa?

 • Wat zijn de beleidskeuzes die onze buurlanden hebben gemaakt?

 • Wat is het technologisch ontwikkelingsstadium van biogas en wat zijn de vooruitzichten op dat gebied? 

Eén van de conclusies: biomethaan kan een grote bijdrage leveren aan het behalen van de klimaatdoelstellingen in België. Het potentieel van biomethaan bedraagt tot 10% van het huidige gasverbruik, en bijna 50% van het geschatte huishoudelijke verbruik in 2050. Dat betekent dat er in een op het eerste zicht bescheiden percentage behoorlijk wat potentieel schuilt voor ons land om het aandeel hernieuwbare energie te vergroten en de CO2-uitstoot te beperken.

Met deze studie, uitgevoerd door Valbiom, wil Gas.be haar bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de groengassector. De bestaande aardgasnetten zijn een voor de hand liggende oplossing om klimaatneutraal gas, zowel biomethaan als gas uit hernieuwbare elektriciteit tot bij de consument te brengen. Op die manier kan de volledige samenleving van de milieuvoordelen van groen gas profiteren. We hebben het dan niet alleen over de landbouwsector maar ook over de gezinnen, bedrijven en overheidsinstanties. Deze studie is een vertrekpunt. Er volgen nog initiatieven om deze verder te verfijnen en om het beoordeelde potentieel volledig te benutten. 

Lees meer over de studie op gas.be.

Het Vlaams regeerakkoord onder de milieuloep

jasper-leonard-4701-1
Lees het gehele artikel

Wie het klimaat- en energiehoofdstuk van het nieuwe Vlaamse regeerakkoord doorleest, blijft met een dubbel gevoel achter: aan de ene kant staan er lovenswaardige engagementen voor meer natuur, vergroening van de landbouw en kernversterking in. Aan de andere kant wordt de grootste bedreiging voor de biodiversiteit – de klimaatverandering – onvoldoende aangepakt. Dit regeerakkoord zet ons niet op het juiste pad naar koolstofneutraliteit tegen 2050 en dreigt ons te veroordelen tot de staart van het Europese peloton. Europees supercommissaris Frans Timmermans kondigde immers aan om binnen de eerste 100 dagen van de nieuwe Europese legislatuur zijn Green New Deal te presenteren: een volledige omslag naar koolstofneutraal voor de EU. 

Kijken we naar de maatregelen in de gebouwsector, dan springen er wel enkele opmerkelijke aankondigingen uit. Huurwoningen krijgen een energienorm, die geleidelijk aangescherpt wordt. Huurders krijgen zo eindelijk zekerheid op een kwaliteitsvol dak boven hun hoofd. Tertiaire gebouwen moeten na verkoop binnen de vijf jaar grondig gerenoveerd worden en vanaf 2030 een minimaal energieprestatielabel halen. Onbegrijpelijk dat de gelijkaardige maatregel voor woningen gesneuveld is, terwijl die als hoeksteen van het renovatiebeleid ingeschreven staat in het ontwerp energie- en klimaatplan 2030. Het is een grote vraag hoe de regering deze 4.900 GWh aan besparingen denkt te compenseren. Wel een mooie zet: de besparingsverplichting van 2,09% per jaar voor alle gebouwen van gemeenten, intercommunales en provincies. De Vlaamse overheid trekt de doelstelling voor haar eigen gebouwen ook op van 2,09% naar 2,5% per jaar. Hopelijk zullen de overheden op die manier toch de bouwsector een duw in de rug kunnen geven.

 De regering neemt voorzichtige stappen om de verwarming te vergroenen. Stookolieketels worden terecht als eerste uitgefaseerd. Ze worden niet enkel gebannen bij nieuwbouw of zware renovaties, maar ook een vervanging is niet meer mogelijk bij woningen die een gasnet voor de deur hebben. Deze maatregel staat of valt echter met een effectief handhavingsbeleid. Een verplichte registratie van verwarmingstoestellen dringt zich op. Van een afbouwscenario voor aardgas is in het regeerakkoord geen sprake. En ook de broodnodige lastenverschuiving van elektriciteit naar aardgas en stookolie is uit de boot gevallen. De regering legt de focus enkel op het beperken van de elektriciteitsfactuur en mist zo een prachtkans om de verwarming te vergroenen. 

De doelstellingen van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen worden bevestigd, met een bouwshift van bouwen in open ruimte naar bouwen in de stads- en dorpscentra. Het regeerakkoord bevat vooral maatregelen om sterker in te zetten op kernversterking, met onder meer aandacht voor nieuwe woonvormen, brownfieldontwikkeling en een mix van functies. Dit zal gebeuren samen met voorlopers uit de sector, middenveldorganisaties en lokale overheden. Het neutraliseren van slecht gelegen bouwzones krijgt veel minder aandacht en wordt voornamelijk beperkt tot watergevoelige gebieden. Het akkoord zegt niets over slecht gelegen woonreservegebieden of over zonevreemde bossen in bouwzones. Wel is het de bedoeling dat als open ruimte wordt ingenomen voor een harde ontwikkeling, dit gecompenseerd wordt door evenredig slecht gelegen bouwzones te neutraliseren. Hoe de regering dat wil doen, is niet duidelijk.